24 aug
Oikocredit

Dit jaar bestaat Oikocredit veertig jaar. In 1975 vond namelijk in Nederland de oprichting plaats van een internationale, aan kerken gelieerde bank, de Ecumenical Development Cooperative Society (EDCS), in 1999 omgedoopt tot Oikocredit.

Door Herman Noordegraaf

Het initiatief ging uit van de Wereldraad van Kerken en de Nederlandse Raad van Kerken. In 1968 was op de assemblee van de Wereldraad in Uppsala nadrukkelijk de vraag aan de orde geweest hoe kerken en christenen op verantwoorde wijze hun geld zouden kunnen beleggen. Daarbij zouden vanuit de gedachte van goed rentmeesterschap ook sociale en ecologische factoren een rol moeten spelen.  
Zouden kerken op coöperatieve basis een bank kunnen oprichten die uit kerkelijke beleggingen projecten zou financieren waarbij armoedebestrijding centraal stond? De oprichting van de EDCS vergde een aantal jaren en ook minister Duisenberg, de toenmalige minister van Financiën, zag er niets in, maar gaf uiteindelijk toch zijn toestemming.
Daarna kostte het de nodige tijd om de EDCS echt van de grond te krijgen. Terugkijkend kunnen we stellen dat de EDCS/Oikocredit pioniersarbeid heeft verricht door zich toe te leggen op het verstrekken van microkredieten:  het mogelijk maken via kleine leningen van het opzetten van kleine ondernemingen. Vaak zijn hierbij vrouwen betrokken. Mede dankzij de inzet van koningin Maxima kreeg microkrediet in Nederland een bredere bekendheid.
Thans kent Oikocredit 53000 beleggers, heeft zij 779 miljoen kapitaal uitstaan en zijn er bijna achthonderd partners, in het Zuiden van de wereld en ook nog voor een klein deel in Midden- en Oost-Europa. Uit eigen ervaring weet ik dat in Nederland nogal wat diaconieën in Oikocredit beleggen, maar dat aantal kan nog groeien. Oikocredit zie ik als een actuele uitwerking van Lucas 16:9: ‘maak vrienden met behulp van de valse mammon’. In de gelijkenis is de vraag aan de orde hoe op verantwoorde wijze met geld en goederen omgegaan kan worden. Het woord ‘rentmeester’ is een vertaling van ‘oikonomos’, waar ook ons woord econoom (en oikocredit!) vandaan komt en waar het gaat om het beheer van de huishouding (de ‘oikos’).
Wij dienen dat volgens bepaalde door God gegeven regels (Grieks: nomos) te doen. Het streven naar gerechtigheid voor de armen zoals we dat terugvinden in de door God gegeven sociale wetgeving in het Oude Testament vormt daarvoor het kader. Geld en goederen zijn gevaarlijk: het streven naar meer en meer legt al gauw beslag op mensen. Dan wordt geld tot een afgod, die in de bijbel zelfs een eigen naam krijgt: de mammon. Geld is dan geen middel meer maar een doel in zichzelf geworden. Oikocredit biedt mogelijkheden om het gevaarlijke goed als middel te gebruiken ter bestrijding van armoede. Daarom vormt zij een alternatieve praktijk voor mensen die niet winstmaximalisatie, maar sociaal rendement voorop stellen. Vandaar dat ik nu in deze column een eresaluut wil geven aan onze jubilaris voor de heilzame arbeid die zij verricht!

Herman Noordegraaf is hoogleraar Diaconaat aan de PThU

Reacties
Schrijf als eerste een reactie!
(Log in om te kunnen reageren)
Log in met uw gegevens
Uw emailadres
Uw wachtwoord
Nog geen account?
Klik dan hier om te registreren.