A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

RSS

Marx, Karl

Gewijzigd op 29-08-2012 16:35 by host Gecategoriseerd als Filosofie
Afbeelding
Duits filosoof (Trier 5.5.1818 - Londen 14.3.1883)

De naam van Marx is onlosmakelijk verbonden met het marxisme, een naar hem genoemde denkstroming. Het denken van Marx heeft een enorme invloed uitgeoefend op de moderne tijd, met name in het politieke stelsel van het communisme. Een van Marx’ belangrijkste medestanders was Friedrich Engels (1820 - 1895) met wie hij in 1844 een levenslange vriendschap sloot. Marx behoorde tot de bestuursleden van de Eerste Internationale die in 1864 werd opgericht en in 1872 aan onderlinge tegenstellingen ten onder ging. Marx meende dat zijn materialisme noodzakelijk moest volgen op een consequente doordenking van het idealisme van Hegel. Hegels denkmethode (dialectiek) was juist, maar zijn uitgangspunt (de werkelijkheid is in laatste instantie geestelijk) was volgens Marx een verdraaiing van de werkelijkheid.

Voor Marx is de mens ten diepste een materieel wezen. In de geschiedenis van de mensheid botst de materiële vooruitgang (de ontwikkeling van de productiekrachten) steeds weer op de stagnerende productieverhoudingen. Deze tegenstelling ontwikkelde zich in de negentiende eeuw tot een tegenstelling tussen kapitalisten en arbeidersklasse. Slechts door een arbeidersrevolutie zou deze tegenstelling kunnen worden doorbroken. Marx’ beroemdste werken zijn ongetwijfeld het (samen met Engels geschreven) Communistisch Manifest (Manifest der kommunistischen Partei: een soort communistische beginselverklaring dat in eerste opzet zelfs als een soort catechismus geschreven zou worden) dat in 1948 verscheen en Das Kapital (1867) waarvan gedurende  Marx’ leven alleen het eerste deel verscheen (de overige delen zijn door Engels postuum uitgegeven).

Das Kapital is het vlammend geschreven politiek-economische hoofdwerk van Marx, waarin het kapitalisme wordt geanalyseerd als een in aanleg onrechtvaardig politiek-economisch systeem, waarin de arbeider niet uitbetaald krijgt wat hij werkelijk opbrengt. Het verschil tussen de ruilwaarde van de door de arbeider geproduceerde waar enerzijds en de werkelijke kosten van kapitaal en arbeid anderzijds eigent de kapitalist zich toe om het weer verder te investeren. Deze cyclus vormt volgens Marx de basis van het moderne kapitalistische productiesysteem.

Marx was een uitgesproken atheïst, die de godsdienst als opium van het volk betitelde: godsdienst zou de mensen verzoenen met hun ellendige toestand, zodat zij niet tegen het maatschappelijke onrecht in opstand zouden komen.

Auteur: Jan Hoogland uit: G. Harinck e.a.(red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005)

Verder lezen: W. Banning, Karl Marx (Utrecht 1983 15e druk) ; Bart Tromp, Karl Marx (Meppel 1983) ; D.S. MacLellan, Marxism and Religion (Basingstoke 1987)

Thank you for evaluating SQLViewPro. If after your evaluation you wish to support great DotNetNuke software, please visit the store to purchase a membership. Use discount code 'TRIAL' at checkout for 10% off!