A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

RSS

Besten, Adrianus Cornelis den

Gewijzigd op 15-10-2013 10:05 by host Gecategoriseerd als Markante protestanten, MP uitgelicht
Afbeelding
Dichter en vertaler (Utrecht 11 maart 1923) Ad den Besten was een zoon van een Utrechtse advocaat en procureur die zich in 1929 associeerde met een pas afgestudeerde jurist die zes jaar eerder, in Ads geboortejaar, een verpletterende indruk als debuterend dichter had gemaakt: Hendrik Marsman. De associés hielden in huize Den Besten kantoor. Vier jaar lang, tot 1933, toen Marsman definitief voor de pen koos, vertoefde Ad onder één dak met de dichter wiens werk hij een aantal jaren later, als gymnasiast, zou gaan bewonderen.

De ontdekking van Marsmans poëzie verliep via Duits literair terrein. Op het Utrechtse christelijk gymnasium bracht de lerares Duits Den Besten met het dichtwerk van Joseph Eichendorf en Rainer Maria Rilke in aanraking. Het had een elektrificerende werking op Den Besten. Zoekend naar Nederlandse pendanten maakte hij met Marsmans poëzie kennis, en ook met die van Opwaartsche Wegen.

De letteren hadden zijn liefde, maar na in 1941 zijn gymnasiumdiploma te hebben behaald besloot Den Besten theologie te gaan studeren. Hij schreef zich in aan de Utrechtse rijksuniversiteit waar hij zich aansloot bij het vrijzinnige dispuut Excelsior Deo Juvante. Hier leerde hij dichter nationaal-socialisme pas goed kennen en was bepalend voor zijn verdere levensbeschouwelijke houding.

Na de oorlog omarmde Den Besten de ‘doorbraak’: christenen moesten samen met niet-christenen gaan werken aan een rechtvaardiger samenleving. Hij trad toe tot de Partij van de Arbeid, maar zegde zijn lidmaatschap na een jaar alweer op, uit protest tegen de politionele actie in Indië, zomer 1947. De theologiestudie had Den Besten inmiddels vaarwel gezegd. Hij was gaan werken voor Uitgeversmaatschappij Holland waar hij onder meer de poëziereeks De Windroos opzette. Literair voelde Den Besten zich aangesproken door de Beweging van Vijftig die de mens in de ‘ruimte van het volledige leven’ plaatste, aards maar ook mystiek; een mens die na de verschrikkingen van de oorlog vóór alles naar zichzelf op zoek was. Samen met antithese en de daaruit voortgekomen weerzin in de orthodox-protestantse gezindte tegen de moderne cultuur en literatuur.

De Duitse letteren bleven Den Besten ook boeien, met name die achter het IJzeren Gordijn. Hij onderhield intensieve contacten met Oost-Duitse dichters in wier werk menszijn, vrijheid en gebondenheid centrale thema’s waren. Uit dit werk publiceerde Den Besten in 1960 een bloemlezing in West-Duitsland die een doorbraak betekende voor de DDR-poëzie in de vrije wereld.

Inmiddels had Den Besten de uitgeverswereld de rug toegekeerd. De oprukkende commercie was hem steeds meer gaan tegenstaan. Kiezend voor de stem van zijn hart was hij aan de universiteit van Amsterdam Duitse taal- en letterkunde gaan studeren. In 1967 behaalde hij zijn doctoraal en werd wetenschappelijk medewerker aan het Duits Seminarium, met DDR-literatuur als specialisme. Sympathieën voor het Oostbloksocialisme, zoals die bestonden in linkse kringen, waren Den Besten vreemd. Er bestond geen arbeidersparadijs, zo ventileerde hij herhaaldelijk, er heerste een totalitair regime.

Van Den Bestens dichtershand verschenen vier bundels, de eerste in 1946, de laatste in 1973. Zijn grootste bekendheid geniet hij door zijn medewerking aan het
Liedboek voor de kerken, een project van twintig jaar, de psalmberijming meegerekend. In deze lange mars trok Den Besten intensief op met Wit, Barnard, Schulte Nordholt en Heeroma. Den Besten droeg maar liefst 87 liederen aan de bundel bij. Een van zijn bekendste is ‘Jezus die langs het water liep’.

In 1983 promoveerde Den Besten op een proefschrift over het Wilhelmus. Als zijn magnum opus geldt de vertaling van en toelichting op de gedichten van Friedrich Hölderin die in 1988 in een tweetalige editie verscheen. Het werk werd een jaar later met de Martinus Nijhoffprijs bekroond.

Auteur: Peter Bak, voor Protestant.nl, 1 mei 2009

Verder lezen: J.W. Schulte Nordholt (red.),
Dienstbaar doch dichterlijk. Liber amicorum voor Ad den Besten (Brasschaat 1993) ; Elly Buelens, Ad den Besten en de dichters van vijftig (Utrecht 1995) ; Tjerk de Reus (red.), Dader van het woord'' (Rotterdam 1998)

Informatie op internet: Friesch Dagblad

Thank you for evaluating SQLViewPro. If after your evaluation you wish to support great DotNetNuke software, please visit the store to purchase a membership. Use discount code 'TRIAL' at checkout for 10% off!