A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

RSS

Burgerschap

Gewijzigd op 01-11-2012 17:14 by host Gecategoriseerd als Politiek en samenleving, Uitgelicht
Afbeelding
Het is niet ongebruikelijk onder protestanten om te bidden voor de overheid. Dat lijkt een daad van onderdanigheid, maar dat is het niet. In de eerste plaats is het uiting van dankbaarheid en respect.

We mogen dankbaar zijn voor de overheid, die zo goed en zo kwaad als het gaat enige sturing probeert te geven aan het samenleven van mensen met geheel andere opvattingen en idealen en belangen. Zonder overheid zou er chaos uitbreken. En de mensen, die de verantwoordelijkheid op zich willen nemen om deze lastige taak voor enige tijd te vervullen, verdienen ons respect. Niet omdat ze onfeilbaar zijn, maar omdat het een zware verantwoordelijkheid is, die weinig waardering oogst. Je kunt het immers nooit iedereen naar de zin maken.

In de tweede plaats is bidden voor de overheid een daad van onafhankelijkheid. Door te bidden voor de overheid bewaar je je kritische distantie en houd je het besef levend, dat de uitoefening van de staatsmacht ook maar mensenwerk is, met alle manco’s van dien. De overheid kan nooit zelf de criteria opstellen, laat staan dwingend opleggen, voor de beoordeling van haar etisch gehalte. In uiterste situaties kan het bidden voor de overheid betekenen, dat je je verzet tegen die overheid. Bidden voor de overheid is de onderbouwing van het recht op burgerlijke ongehoorzaamheid. In WO II bleek de spanning binnen het protestantisme tussen respect en dus gehoorzaamheid voor de (Duitse) overheid aan de ene kant en de noodzaak van verzet aan de andere kant.

Burgerschap in de civil societyProtestanten hebben altijd een sterk besef gehad dat de verantwoordelijkheid voor het goede (samen)leven een taak is voor de burgers in de maatschappij. De overheid is er om te voorkomen dat het een chaos wordt in de maatschappij, de burgers hebben de verantwoordelijkheid om zich in te zetten voor een goede samenleving. In de 18e eeuw bleek dat uit een grote nadruk vanuit kerk en theologie om een deugdzaam leven te leiden. Burgerschap, deugdzaamheid en christenplicht vormden een drie-eenheid. Sinds de 19e eeuw hebben protestanten zich toegelegd op het organiseren van het maatschappelijke middenveld met het oprichten van talloze maatschappelijke organisaties, gericht op welzijn en de kwaliteit van het bestaan.

Protestanten spreken in dit verband van “soevereiniteit in eigen kring”. Er leeft dan ook een zekere argwaan onder protestanten als de overheid zich te veel mengt in zaken die zij tot de eigen verantwoordelijkheid van de burgers rekenen, zoals zorg, opvoeding, onderwijs. Zo ontstond binnen de Christen Unie twijfel over de voortvarendheid waarmee de “eigen” minister Rouvoet maatregelen nam om in te kunnen grijpen in de opvoedingssituaties van kinderen. Een ander voorbeeld van de spanning die kan onstaan tussen protestant-christelijke politiek en het maatschappelijke middenveld is de verplichte maatschappelijke stage voor middelbare scholieren. De vrijheid van meningsuiting is een belangrijke bescherming van de burger tegenover de overheid. Het gaat dus allereerst om een politiek recht, opdat iedereen de politieke vrijheid heeft om onbekommerd mee te doen aan de democratie. Vrijheid van meningsuiting verdraagt zich daarom niet met anonimiteit of pseudoniem. Daarmee wordt de vrijheid van meningsuiting als burgerrecht ondermijnt. Een ander aspect van deze vrijheid betreft de kwaliteit van het democratisch debat. Deze kwaliteit staat of valt met de in het debat ingebrachte argumenten. Het naar voren brengen van de eigen mening wordt meer en meer verward met het onbeargumenteerd zwart maken van de mening van een ander. Ook dit holt dit burgerrecht uit. In het huidige debat lijkt het bij vrijheid van meningsuiting meer te gaan om een recht tussen burgers onderling binnen de civil society om standpunten over anderen te kunnen ventileren zonder zich te hoeven bekommeren over sociale spelregels. Dat leidt niet alleeen tot een vervuiling van de samenleving, maar ondermijnt ook de politieke betekenis van de naar voren gebrachte meningen.

Auteur: Harm Dane, 29 oktober 2008

Thank you for evaluating SQLViewPro. If after your evaluation you wish to support great DotNetNuke software, please visit the store to purchase a membership. Use discount code 'TRIAL' at checkout for 10% off!