A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

RSS

Dordrecht, Synode van

Gewijzigd op 11-02-2014 15:55 by host Gecategoriseerd als Geschiedenis, Uitgelicht
Afbeelding
Een van de bekendste en belangrijkste synodes in Nederland waarin met name het conflict tussen remonstranten en contraremonstranten aan de orde was (gehouden van 13 november 1618 tot 29 mei 1619)

Het voornaamste agendapunt was het in het voorgaande decennium gerezen conflict tussen de remonstranten (zie remonstrantisme) en de contraremonstranten. Daartoe waren ook afgevaardigden van buitenlandse gereformeerde kerken uitgenodigd. Hoewel de Franse en Schotse kerken om politieke redenen ontbraken, was er sprake van een internationale gereformeerde synode met Latijn als voertaal. Ook de Staten-Generaal waren met een aparte delegatie vertegenwoordigd.

De theologische strijd had zich met name toegespitst op de uitverkiezing, de volharding en de verzoening. De remonstranten gingen uit van een verkiezing op grond van een voorgezien geloof. Bij hen kon de genade verloren worden en droeg de verzoening door Christus een algemeen karakter. Arminius en Gomarus stelden beiden dat het geloof een gave van God is. Voor Arminius was het echter een beslissing van de mens of hij deze gave zou aannemen of niet. De andere partij beklemtoonde dat Gods genade in de harten der uitverkorenen ‘onwederstandelijk’ werkte. De aanhangers van Arminius waren aanvankelijk van mening dat de verschilpunten niet fundamenteel waren. Beide opvattingen konden in de kerk naast elkaar geduld worden. Gomarus daarentegen verklaarde in 1608 dat hij met het standpunt van Arminius voor het oordeel van God niet zou durven verschijnen.

Door de keuze van Maurits voor de contraremonstranten en de val van raadspensionaris Van Oldenbarnevelt, op wiens steun de remonstranten altijd hadden kunnen rekenen, was het pleit voor de remonstranten al voor de aanvang van de synode beslecht. Zij kwamen daar als gedaagden. Toen zij die rol niet wilden accepteren en de vergadering voortdurend vertraagden, werden zij door synodepreses Bogerman weggezonden. Vervolgens werd het remonstrantisme veroordeeld en de gereformeerde leer over de controversiële punten nader onder woorden gebracht. De remonstrantse predikanten werden met steun van de overheid afgezet.

In de Dordtse leerregels (of Vijf Artikelen tegen de Remonstranten) sprak de synode uit dat Gods verkiezing niet gebaseerd is op een voorgezien geloof. Dat sommigen tot geloof komen en anderen niet, is juist een gevolg van Gods eeuwig besluit. De zaligmakende kracht van Christus’ dood strekt zich alleen uit tot de uitverkorenen. Die allen en die alleen worden door God onfeilbaar tot de zaligheid gebracht. Die genade kan niet verloren worden. In de kring der contraremonstranten bestond ook onderling verschil tussen supralapsaristen en infralapsaristen. Het ging daarbij om de plaats van de verkiezing in de orde van Gods besluiten. Bij de supralapsaristen gingen verkiezing en verwerping vooraf aan Gods besluit over de schepping en de val van de mens. Zij legden vooral de nadruk op Gods soevereiniteit. Infralapsaristen plaatsten de predestinatie na het besluit over de schepping en de zondeval. Daardoor lag bij hen de nadruk op Gods barmhartigheid en rechtvaardigheid.

De remonstranten richtten hun kritiek vooral op de supralapsaristen en probeerden beide richtingen uit elkaar te drijven. De Dordtse leerregels werden door de synode in infralapsarische zin opgesteld, zonder dat het standpunt van de supralapsaristen (Gomarus was een van hen) veroordeeld werd.

Op de synode werd tevens de Dordtse kerkorde opgesteld. Men moest daarin veel ruimte geven aan inmenging van de overheid in kerkelijke zaken. De contraremonstranten mochten van de Staten-Generaal wel hun leer aan de kerk opleggen, maar de heerschappij van de staat over de kerk stond niet ter discussie.

Een belangrijke beslissing betrof ook het laten vertalen van de bijbel uit de grondtalen; een zaak die in voorgaande jaren al dikwijls aan de orde was geweest. In 1637 kwam de statenbijbel gereed, een bijbelvertaling die in de gereformeerde gezindte nog steeds gebruikt wordt.

Auteur: C.S.K. Janse uit: G. Harinck e.a. (red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005) 

Verder lezen: W. van ’t Spijker (red.), De synode van Dordrecht in 1618 en 1619 (Houten 1987) ; Afbeelding: Nationale synode van Dordrecht door P. Weyts jr., 18e eeuw

Thank you for evaluating SQLViewPro. If after your evaluation you wish to support great DotNetNuke software, please visit the store to purchase a membership. Use discount code 'TRIAL' at checkout for 10% off!