A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

RSS

Haitjema, Theodorus Lambertus

Gewijzigd op 02-10-2012 15:48 by host Gecategoriseerd als Markante protestanten, MP uitgelicht
Afbeelding
Predikant (Laren 2 oktober 1888 - Apeldoorn 17 mei 1972)

‘De meeste jongelui,’ zei hij in 1969 tegen theologie, gestimuleerd door zijn rechtzinnig-hervormde ouders.

In het begin van zijn studie volgde Haitjema nog wat colleges latijn en grieks, maar al gauw kreeg de godgeleerdheid hem volledig in de greep. De klassieke talen werden verdrongen door het arabisch, aramees en nieuw-hebreeuws.

Theodorus Lambertus Haitjema werd als zoon van een stationschef geboren in het Gelderse Laren. Niet veel later verhuisde het gezin naar Lochem, vervolgens naar Roosendaal. Haitjema ging naar school in het naburige Den Bosch, eerst naar de christelijke lagere school, daarna – in 1901 – naar het gemeentelijk gymnasium waar hij in de vierde klas een dermate rijpe indruk maakte dat hij direct naar de eindexamenklas werd bevorderd.

Ook Haitjema’s theologiestudie aan de rijksuniversiteit van Utrecht verliep voorspoedig. In 1911, na vijf jaar, behaalde hij zijn doctoraal, cum laude, waarna hij zijn studie nog drie maanden voortzette aan het Quakercollege Woodbrooke in Birmingham. Meer dan van het quakerisme raakte Haitjema er onder de indruk van een uit Denemarken afkomstige dame, Margrethe Marcussen, die zijn vrouw zou worden. Het echtpaar betrok in 1914 de pastorie van het Utrechtse De Meern, twee jaar later die van Hoogmade en Rijpwetering waar Haitjema zijn proefschrift over de wetenschapsidee van Augustinus schreef. In de Zuid-Hollandse duogemeente stond Haitjema evenmin lang. In 1918, na twee jaar, aanvaardde hij een beroep naar Apeldoorn. In 1923 verliet hij de Veluwe en trok hij naar het hoge noorden waar de Groningse universiteit hem tot kerkelijk hoogleraar dogmatiek, vaderlandse kerkgeschiedenis en kerkrecht had benoemd.

Een jaar voor zijn hoogleraarsbenoeming was de tweede druk van Afscheiding en de Doleantie, en niet minder van de gereformeerde bond in de eigen hervormde kerk die hij als ‘secte’ wegzette. In Haitjema’s theocratische streven sprak Augustinus evenzeer een hartig woordje mee. Ook de kerkvader had gepoogd samenleving en cultuur van de christelijke boodschap te doordringen. Haitjema droeg tevens het stempel van de filosoof Kierkegaard wiens werk hij door zijn huwelijk met een Deense in de oorspronkelijke taal kon lezen.

Haitjema’s theocratische streven kreeg in 1930 organisatorisch gestalte in het Vereniging tot Kerkherstel. De vurig verlangde nieuwe kerkorde zou echter ruim twintig jaar op zich laten wachten. Hieraan was de oorlog, waarin Haitjema stelling nam tegen de bezetter, ook debet aan. Na 1945 nam de vernieuwing van de hervormde kerk onder leiding van belijdenis en doop mocht niets worden afgedaan. Toch kantte hij zich tegen de Open brief die Aalders en de zijnen in 1967 publiceerden. De brief was Haitjema te eng van toon. ‘Hier is mijns inziens de katholiciteit zoek,’ zei hij twee jaar later tegen Puchinger. Maar Kuitert kon hem evenmin bekoren. Die was ‘te laat uit de filosofische wagen gesprongen’, wat tot ongelukken moest leiden. Haitjema daarentegen bepleitte ‘de geordende kerkelijke weg’.

Auteur: Peter Bak, voor Protestant.nl, 12 oktober 2009

Verder lezen: G. Puchinger, Hervormd-gereformeerd. Eén of gescheiden? (Delft 1969), 7-42 ; G. Pettinga, Th.L. Haitjema. Een biografische schets (Apeldoorn 1992)

Thank you for evaluating SQLViewPro. If after your evaluation you wish to support great DotNetNuke software, please visit the store to purchase a membership. Use discount code 'TRIAL' at checkout for 10% off!