A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

RSS

Hendrikse, Klaas

Gewijzigd op 12-12-2012 15:59 by host Gecategoriseerd als Markante protestanten, MP uitgelicht
Afbeelding
Hervormd predikant (Groot-Ammers 1947)

‘Een werknemer van Albert Heijn,’ aldus toenmalig PKN-preses Gerrit de Fijter, ‘heeft zijn langste tijd wel gehad als hij verkondigt dat je in deze winkel niet moet zijn.’

De Fijter gebruikte zijn beeldspraak in een reactie op een artikel van Hendrikse in Trouw, begin november 2006. Opmaat tot het stuk, met de massieve titel ‘Klaas Hendrikse: de atheïstische dominee spreekt’, was een onderzoek van de IKON waaruit bleek dat een op de zes predikanten aan het bestaan van God twijfelde of er zelfs niet meer in geloofde. Hendrikse behoort tot de laatste categorie. Er is geen God die mensen behoedt voor tegenslag, teleurstelling en verdriet, schreef hij in Trouw. ‘Geloven in een God die jou beschermt – en anderen niet – noem ik onvolwassen onafhankelijkheid.’ God bestaat niet, meent Hendrikse, God gebéúrt, wanneer mensen in praktijk brengen waar ‘God’ volgens de bijbel voor staat: betrouwbaarheid, liefde, rechtvaardigheid. ‘Als je God zoekt, moet je bij de mensen zijn.’

Klaas Hendrikse groeide in de jaren vijftig op in de strenggelovige Alblasserwaard, in een gezin dat ‘niets’ was. Toch was God geen onbekende. Voor zijn vader, die veearts was, bracht Klaas de rekeningen rond en kwam hij in aanraking met het geloofsleven van de Alblasserwaardse boeren. De heer des huizes was doorgaans aan het werk, de vrouw was thuis, die jonge Klaas aan de koffietafel noodde. Gesprekken ontstonden, ook over het geloof. ‘Dat heeft me soms heel erg getroffen,’ aldus Hendrikse later.

Na in Gorinchem de hbs te hebben doorlopen studeerde Hendrikse twee jaar aan business-school Nijenrode, van 1968 tot 1970. Na een jaar aan de Michigan State University te hebben gestudeerd, trad hij in 1972 in dienst van kopieermachinefabrikant Xerox. Hendrikse ging op de marketingafdeling werken en hield zich bezig met nieuwe computertechnieken. Een opwindende baan die hem vaak in het buitenland bracht. Ook zijn vrouw werkte in de flitsende zakenwereld, als directiesecretaresse bij Mercedes-Benz. ‘We waren allebei jong en veelbelovend. Maar op de een of andere manier dacht ik steeds terug aan die boeren in de Alblasserwaard en vroeg mijzelf af: is dit nu de zin van het leven?’ Er moest toch méér zijn dan steeds betere en snellere kopieermachines, luxe auto’s en verre vliegreizen?

In 1975 besloot het echtpaar, na even te hebben gedacht aan een bestaan in de ontwikkelingshulp, theologie te gaan studeren, aan de Utrechtse rijksuniversiteit. Hendrikse vond de studie boeiend, maar gelovig werd hij er niet van. Kerkbezoek riep alleen maar vragen op, verbazing. ‘Als God niet bestaat, waarom doen al die mensen dan alsof?’ Het predikantschap wierp Hendrikse dan ook verre van zich, maar aan het einde van zijn studie veranderde hij van mening, na de ‘juichende ontdekking’ dat er voor een atheïstische predikant wel degelijk plaats was binnen de kerk. Hendrikse legde in 1984 zijn ambtsbelofte af en werd predikant in de hervormde kerk, eerst van de vrijzinnig-hervormde wijkgemeente in Zierikzee, later ook in Middelburg, in de Koorkerkgemeente.

Dat de atheïstische dominee zijn stem ging verheffen kwam voort uit boosheid. In 2003 behoorde Leven zonder God, een bundel interviews met elf vooraanstaande, zich ‘atheïst’ noemende bekende Nederlanders, tot Hendrikses vakantieliteratuur. De arrogantie en betweterigheid die hij in het boek proefde stuitte hem tegen de borst. ‘Gelovigen werden voor achterlijk uitgemaakt, terwijl het begrip “atheïsme” in een kwaad daglicht werd gesteld.’ Want niet geloven in een theïstische God is volgens Hendrikse geen beletsel om in God te geloven, sterker nog: het is een voorwaarde. Het is het begin van de zoektocht naar God als – gesproken met Exodus 3 – ‘iets wat met mensen meetrekt die onderweg zijn’. Daarom zoekt Hendrikse God onder de mensen. ‘De enige die kan weten of het klopt ben jijzelf, op grond van je eigen ervaring en je eigen leven.’ Gods Woord heeft Hendrikse daarbij niet per se nodig, Jezus evenmin. ‘Het gaat mij om het welzijn van de mensen, met of zonder het evangelie.’

Deze opvattingen verkondigde Hendrikse jarenlang vanaf de Zeeuwse kansels, maar pas nadat hij ze eind 2006 in Trouw ventileerde ontstond rumoer. Dat zwol een halfjaar later verder aan toen Hendrikse Geloven in een God die niet bestaat publiceerde, met als ondertitel ‘manifest van een atheïstische dominee’. De PKN startte een onderzoek of Hendrikses leer de fundamenten van het kerkgenootschap aantastte, maar een procedure die tot zijn afzetting zou kunnen leiden bleef tenslotte achterwege. De classis Walcheren, waaronder Hendriks gemeente Middelburg ressorteerde, zag hier algauw vanaf. De classis Zierikzee besloot predikant en kerkenraad wel te horen, maar tot een inhoudelijke gedachtewisseling kwam het niet. Dit was voor Hendrikse reden zich in januari 2010, door middel van een open brief aan de synode, aan de procedure te onttrekken. Een maand later staakte ook de classis Zierikzee de procedure.

Auteur: Peter Bak, voor Protestant.nl, 26 juli 2010

Verder lezen: Klaas Hendrikse, Geloven in een God die niet bestaat. Manifest van een atheïstische dominee (Amsterdam 2007)

Informatie op internet: Trouw ; Reformatorisch DagbladKerknieuws

Thank you for evaluating SQLViewPro. If after your evaluation you wish to support great DotNetNuke software, please visit the store to purchase a membership. Use discount code 'TRIAL' at checkout for 10% off!