A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

RSS

Hofstede de Groot, Petrus

Gewijzigd op 06-10-2012 12:45 by host Gecategoriseerd als Markante protestanten, MP uitgelicht
Afbeelding
Predikant en hoogleraar theologie (Leer Dtsl. 8 oktober 1802 - Groningen 5 december 1886)

Hofstede de Groot dankte zijn voornaam aan zijn oud-oom van moederszijde, de streng-orthodoxe en vurig orangistische predikant Petrus Hofstede. Ook zijn ouders waren uitermate oranjegezind, reden dat ze in 1795, na de Bataafse omwenteling, Groningen verlieten en zich over de grens, in het Oost-Friese Leer vestigden.

Hier werd in 1802 hun zoon Petrus geboren die later de meisjesnaam van zijn moeder aan zijn achternaam zou toevoegen. In 1813, na de Franse tijd, keerde het gezin terug naar Groningen waar Petrus het gymnasium ging volgen. In 1819 schreef hij zich als letterenstudent in aan de Groningse universiteit. Na drie jaar koos Hofstede de Groot voor de theologiestudie die hij in 1826 met een dissertatie afrondde. In december van dat jaar werd hij als predikant in Ulrum bevestigd.

In 1829 werd Hofstede de Groot hoogleraar kerkgeschiedenis en exegese oude testament in Groningen. Samen met zijn collega’s J.F. van Oordt en L.G. Pareau vormde hij er een driemanschap dat vorm gaf aan de zogenaamde Groninger richting. Deze theologische stroming vroeg, als reactie op het binnen de Nederlandse Hervormde Kerk heersende rationalisme, aandacht voor persoonlijk geloofsgevoel. Hierin was de Groninger richting verwant aan het Réveil, maar in haar visie op Jezus Christus week zij van het orthodoxe pad af. Gods zoon was niet én God én mens, maar God in menselijke gedaante, betoogden Hofstede de Groot en de zijnen. Deze afwijking van de drieëenheid Vader, Zoon en Heilige Geest kwam ze op scherpe kritiek uit Réveilkringen te staan. Ook werden ze onder vuur genomen door Hendrik de Cock die Hofstede de Groot als predikant was opgevolgd in Ulrum en de stoot gaf tot de Afscheiding.

Hofstede de Groots christologie en zijn kijk op de bijbel, die ruimte liet voor historische kritiek, was verwant aan de moderne theologie. Zijn rotsvaste geloof in God en zijn openbaringen stond een gezamenlijk optrekken echter in de weg. Ook verweet Hofstede de Groot de modernen dat zij de bijbel tot ‘dienstmaagd der philosofie’ degradeerden. Dan kwamen zijn opvattingen meer overeen met die van de ethischen (zie: ethische theologie), met dien verstande dat ze Hofstede de Groots christologie afwezen.

Ook als volksopvoeder deed Hofstede de Groot van zich spreken. Opvoeden bezag hij als uitvloeisel van Gods openbaring, een opvatting die hij ook in praktijk probeerde te brengen. Van 1833 tot 1861 werkte hij als schoolopziener, ijverend voor openbaar onderwijs met een algemeen christelijk karakter. Ook dit standpunt leidde tot kritiek uit meerdere richtingen. Groen van Prinsterer vond het halfslachtig en ‘humanitarisisch’; de minister van Onderwijs daarentegen verweet Hofstede de Groot een te grote zendingsdrang en besloot hem uiteindelijk te ontslaan.

Auteur: Peter Bak, voor Protestant.nl, 14 november 2008

Verder lezen: J. Vree, De Groninger godgeleerden in hunne eigenaardigheid (Kampen 1982) ; J. van den Berg, ‘Hofstede de Groot, Petrus’, in: Biografisch lexicon voor de geschiedenis van het Nederlands protestantisme, II (Kampen 1983), 248-251

Informatie op internet: Digitale bibliotheek voor de Nederlandse letteren

Thank you for evaluating SQLViewPro. If after your evaluation you wish to support great DotNetNuke software, please visit the store to purchase a membership. Use discount code 'TRIAL' at checkout for 10% off!