A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

RSS

Huismans, Sipke

Gewijzigd op 09-01-2013 17:01 by host Gecategoriseerd als Markante protestanten, MP uitgelicht
Afbeelding
Predikant (Loënga 10 maart 1873 - Doetinchem 19 juli 1924)

Het leven van de gereformeerde boerenzoon Sipke Huismans was kort en nogal tragisch. Het begon op 10 maart 1873 in Loënga, in Friesland. Na in zijn geboorteplaats de lagere school te hebben bezocht vervolgde Sipke zijn opleiding aan de hbs in het naburige Sneek. In 1893 ging hij in Amsterdam, aan de theologie studeren, na eerst staatsexamen te hebben afgelegd. Toen hij Abraham Kuyper op college hoorde zeggen dat het Fries geen dialect was, maar een door God gegeven zelfstandige taal, lag Huismans' levensopdracht vast. Hij ging ijveren voor de verkondiging van Gods Woord in de Friese taal, in woord en geschrift.

Hiertoe nam hij aan de VU het voortouw tot de oprichting van een Friese studentenvereniging, de Natio Frisica die eind november 1898 haar eerste bijeenkomst hield. Huismans' voorstel - om niet te zeggen: eis - de vergaderingen met een gebed in het Fries te openen en te sluiten, stuitte op verzet, onder meer van Seakle Greijdanus. De latere Kamper hoogleraar vond dit te ver gaan, maar Huismans hield voet bij stuk, en won.

Drie jaar later, in 1901, rondde Huismans zijn studie af en werd predikant in Anjum, vlakbij Dokkum. Zijn strijd voor gelijkberechting van de Friese taal zette hij er onverminderd voort. Dat hij zes dagen in de week Fries sprak, maar zich in de consistorie en op de kansel van het Nederlands moest bedienen, stak hem enorm. Fries was de taal van de straat, oordeelden de leden van de kerkenraad. Over heilige zaken sprak je in het Nederlands. Huismans, van nature nerveus en emotioneel, zocht de confrontatie, onder meer door zijn gemeenteleden nieuwjaarskaarten met een Friese tekst toe te sturen.

Ook de oprichting, in 1908, op Huismans’ initiatief, van het Kristlik Frysk Selskip zette kwaad bloed. Anjummers keerden de predikant de rug toe, die reageerde met bijtende redevoeringen en artikelen. Even principieel en hardvochtig manifesteerde Huismans zich op maatschappelijk terrein. Wat betrof vraagstukken als drankbestrijding, vrouwenkiesrecht en stakingsrecht wilde hij evenmin van wijken weten. Het maakte Huismans tot een omstreden figuur, waar zijn gezin onder ging lijden. Een vertrek uit Anjum was hem daarom welkom, maar inmiddels stond Huismans ook provinciewijd in een kwade reuk. Een beroep van een Friese gemeente bleef uit zodat Huismans in 1916 ten langen leste besloot naar het Zuid-Hollandse Zevenhoven te gaan, een gemeente van nog geen tweehonderd zielen.

Hij kon er niet aarden. ‘Toen hij uit Anjum wegging,’ schreef Waterink in zijn necrologie van Huismans, ‘en ik hem op reis zag, was het alsof hij een lieve doode ging begraven.’ Twee jaar later, in 1918, vertrok Huismans naar Doetinchem waar hij zijn draai evenmin kon vinden. Een rugkwaal maakte zijn leven nog zwaarder, maar zijn niet aflatende arbeid voor de Friese taal hield hem op de been. In 1920 werd Huismans voorzitter van het Kristlik Frysk Selskip, voorts redacteur van het orgaan Yn us eigen tael. In deze functies pleitte hij onvermoeibaar voor Friese NBG was begonnen, samen met G.A. Wumkes, zou in 1943 het licht zien.

Auteur: Peter Bak, voor Protestant.nl, 4 januari 2010

Verder lezen: J.J. Kalma en H. Oldenhof, Kostgongers fan de Hear (Ljouwert 1983); G.R. Zondergeld, ‘Huismans, Sipke’. In: Biografisch lexicon voor de geschiedenis van het Nederlandse protestantisme, II (Kampen 1983) 265 vlg.

Informatie op internet: Nederlands Dagblad

Thank you for evaluating SQLViewPro. If after your evaluation you wish to support great DotNetNuke software, please visit the store to purchase a membership. Use discount code 'TRIAL' at checkout for 10% off!