A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

RSS

Lievaart, Ingetje Geertje

Gewijzigd op 18-10-2012 09:08 by host Gecategoriseerd als Markante protestanten, MP uitgelicht
Afbeelding
Dichteres (Oosterend 14 april 1917 - Scheveningen 15 oktober 2012)

Dat in veel van haar gedichten het ruisen, stromen of kolken van water is te horen, als metafoor van levenskracht maar ook levensbedreiging, is niet erg verwonderlijk. Bijna haar hele leven heeft Inge Lievaart op een steenworp van de zee gewoond, eerst in Oosterend, op Texel, waar haar vader hoofd van de school met de bijbel was. Ze werd er in 1917 geboren. ‘Mijn ouders hadden God lief, dat was écht, dat voelde je,’ zei ze later. ‘Zelfs als heel klein kind kreeg je daar iets van mee.’ Nog geen drie jaar oud had Inge haar eerste religieuze ervaring, ’s avonds, op schoot bij haar moeder die de lamp nog niet had aangedaan om olie te sparen, terwijl buiten de straatlantaarns stonden te wachten op de man die ze kwam aansteken. ‘Maar ik was niet bang in het donker,’ herinnerde ze zich meer dan tachtig jaar later nog. ‘Ik voelde me helemaal in het geluk van de vrede getild, terwijl mijn moeder zong van “Weet gij hoeveel sterren kleven”, of “Daar ruist langs de wolken”, of “Veilig in Jezus’ armen”.’

In 1927, toen Inge tien jaar oud was, verhuisde het gereformeerde gezin Lievaart naar Ridderkerk waar ze de mulo doorliep. Van haar vader mocht ze ‘doorleren’, maar ze had geen zin. ‘Ik was te jong toen,’ zei ze terugblikkend. ‘Lagere school en mulo had ik in acht jaar doorlopen. De stof van vier jaar mulo deden we in Ridderkerk in drie jaar. Geen franje en extra lange schooldagen. Na afloop was ik murw.’ Ook thuis moest Inge de handen flink uit de mouwen steken, als oudste dochter in een gezin met vijf kinderen waarvan de moeder ziekelijk was. Ze overleed toen Inge negentien was en het gezin inmiddels in Scheveningen woonde. Inge nam de plaats van haar moeder in – ‘vanaf mijn negentiende heb ik het gezin gerund.’ In deze tijd schreef ze haar eerste gedichten, die in november 1944 clandestien werden gepubliceerd, onder het pseudoniem Anna Terweel. De bundel, Biecht van een christen aan zijn volk, verscheen in de door Klaas Heeroma uitgegeven reeks In signo piscium waarvan de opbrengst voor onderduikers was bestemd. Na de bevrijding raakte Lievaart betrokken bij het Contact van Auteurs, voortzetting van de vooroorlogse Christelijke Auteurskring en later omgedoopt in Schrijverskontakt. Ook was Lievaart actief voor het christelijk-literaire tijdschrift Ontmoeting waarvan ze het redactiesecretariaat voerde.

Haar eerste officiële, ‘bovengrondse’ bundel verscheen in 1947: De cirkel gebroken. De daarin verzamelde gedichten waren niet voor een breed publiek bestemd. ‘Ik weet nog dat Piet Risseeuw eens tegen me zei: “Inge, ga toch eens wat eenvoudiger schrijven!” Hij wilde dat ik meer voor de gemeente zou dichten.’ Lievaarts tweede bundel liet lang op zich wachten. Nochtans, de bundel die ze in 1950 voltooide, werd door de uitgever geweigerd waarna het elf jaar zou duren voordat Met de voelhoorn verwachting verscheen. Deze bundel was, onder invloed van de Vijftigers, minder retorisch van toon dan De cirkel gebroken, minder traditioneel ook. ‘Ik leerde woorden en beelden die zich zo gemakkelijk aandienen te wantrouwen en mijn verbeelding haar gang laten gaan.’

Dit resulteerde in een stroom van dichtbundels die zich onderscheidden door een geheel eigen toon en thematiek. De verzen werden steeds vrijer, de regels korter, en het rijm viel weg: een maximum aan zeggingskracht met een minimum aan middelen. Van prekende poëzie heeft Lievaart zich altijd verre gehouden. Daarvoor zijn haar geloofsuitingen ook te impliciet, haast mystiek. Ze ging Japanse verstechnieken hanteren, met name de haiku, een strakke versvorm die uit drie regels bestaat: een van vijf lettergrepen, een van zeven en nog een van vijf, bijvoorbeeld:   

Zonder vertragen

gaat het water zijn omweg

met haast en geduld.


In het Liedboek voor de Kerken is Inge Lievaart met drie bijdragen vertegenwoordigd: de gezangen 194, 245 en 360.

Auteur: Peter Bak, voor Protestant.nl, 6 december 2010

Verder lezen: H. van der Ent, ‘Inge Lievaart’, in: Uitgelezen 7 (Den Haag 1983), 89-98 ; Arie Verhoef, ‘”Over de twijfel kan ik geen gedicht meer maken”’, in: Woordwerk. Christelijk literair tijdschrift, XIII-49, maart 1995, 9-16

Informatie op internet: Reformatorisch Dagblad

Thank you for evaluating SQLViewPro. If after your evaluation you wish to support great DotNetNuke software, please visit the store to purchase a membership. Use discount code 'TRIAL' at checkout for 10% off!