A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

RSS

Luther, Maarten

Gewijzigd op 16-10-2012 18:19 by host Gecategoriseerd als Markante protestanten, MP uitgelicht
Afbeelding
Duits theoloog en kerkhervormer (Eisleben {Dtsl.} 10 november 1483 – Eisleben 18 februari 1546)

‘Help, heilige Anna, ik wil een monnik worden!’ Deze gelofte zou Luther op 2 juli 1505 hebben uitgeroepen toen hij op weg naar de universiteit van Erfurt door hevig onweer werd overvallen. Waarheid of legende? Feit is dat Maarten Luther zijn studie rechten eraan gaf en intrad bij de bedelorde van de augustijnen, tot groot verdriet van zijn vader die hem een succesvolle carrière als jurist toedichtte.

In 1507 werd Luther tot priester gewijd en begon hij aan de Erfurtse universiteit een studie theologie. Na zijn promotie in 1512 werd hij hoogleraar in de bijbelse theologie in Wittenberg, een functie die hij twee jaar later ging combineren met het predikantschap van de Stadskerk.

Contact met zijn gemeenteleden bracht Luther in aanraking met de verkoop van aflaten door de dominicanermonnik Johann Tetzel. Zondestraffen konden letterlijk worden afbetaald. Luther werd geconfronteerd met gelovigen die hun zonden kwamen opbiechten en daarna hun aflaat lieten zien zodat hij geen boetedoening kon opleggen. Na al eerder in preken tegen deze praktijk te hebben geprotesteerd, wendde Luther zich op 31 oktober 1517 schriftelijk tot de kerkleiding.

Om een discussie op gang te brengen, voegde hij aan de brief 95 stellingen toe die hij ook aan enkele vrienden stuurde. ‘De mening,’ aldus de 75e stelling, ‘dat de aflaat van de paus zo krachtig werkt dat hij een mens zou kunnen vrijspreken van de zonde, zelfs als hij de moeder Gods zou hebben geschonden, is krankzinnig.’

Het verhaal dat Luther de stellingen aan de deur van de Wittenbergse Slotkapel nagelde, moet naar het rijk der legenden worden verwezen.

Paus Leo X sprak in 1521 de banvloek over Luther uit. Die werd in het hetzelfde jaar, toen hij opnieuw weigerde zijn stellingen te herroepen, bevestigd door keizer Karel V. Daarmee werd Luther vogelvrij, maar keurvorst Frederik van Saksen, zijn beschermheer, bracht hem onder op de Wartburg bij Eisenach, waar hij zich aan de vertaling van het nieuwe testament in het Duits wijdde.

In 1534 zou de gehele bijbel volgen. In 1522, na een klein jaar, keerde Luther in Wittenberg terug, nog steeds vogelvrij, maar geruggensteund door de oprukkende Reformatie, tegelijkertijd bevreesd voor radicale ontsporingen. Hij kantte zich tegen de boerenbeweging die, strijdend voor betere leefomstandigheden, met geweld het overheidsgezag wilde omverwerpen. De kerkhervorming mocht niet vermengd worden met aardse zaken; het rijk van God moest principieel worden gescheiden van het rijk van de overheid.

Gematigd was ook de geloofsbelijdenis die Luthers medestander Philippus Melanchton in 1530 ten overstaan van Karel V op de Rijksdag van Augsburg voorlas. Tot een vergelijk kwam het echter niet, waarna de protestantse vorsten zich aaneensloten in het Schmalkaldisch Verbond.

Inmiddels was Luther, de gewezen priester, in het huwelijk getreden met de uitgetreden non Catharina von Bora. Het echtpaar kreeg zes kinderen waarvan slechts één de volwassen leeftijd bereikte.

Luther stierf in 1546 en werd begraven in de Wittenbergse Slotkerk.

Auteur: Peter Bak, voor Protestant.nl, 31 oktober 2008

Verder lezen: W.J. Kooiman, Luther. Zijn weg en werk (Amsterdam 1954) ; H.A. Oberman, Luther. Mensch zwischen Gott und Teufel (Berlijn 1982) ; C.W. Mönnich, ''Een Augustijn in protest. Aspecten van Luthers leer en leven (Zoetermeer/Woerden 1995)

Thank you for evaluating SQLViewPro. If after your evaluation you wish to support great DotNetNuke software, please visit the store to purchase a membership. Use discount code 'TRIAL' at checkout for 10% off!