A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

RSS

Meiden, Anne van der

Gewijzigd op 13-11-2012 16:26 by host Gecategoriseerd als Markante protestanten, MP uitgelicht
Afbeelding
Theoloog, hoogleraar en bijbelvertaler (Enschede 4 juni 1929)

De nuchterheid zelve, wars van intellectueel vertoon en gezegend met een weldadige relativeringszin: grote woorden zijn Anne van der Meiden te enen male vreemd. Geen heldenverhalen over de bezettingsjaren toen hij als tiener het ondergrondse blad Trouw rondbracht. ‘Je kreeg een appel, een sigaret – daar ging het ons jongeren om.’ En over afkeer van grote woorden gesproken: als docent communicatie leerde Van der Meiden menig jonge predikant het archaïsche galmen af. ‘Praat je thuis ook zo tegen je vrouw?’ Aan beginnende voorgangers die een deftige aardappel op de stembanden hadden geplant vroeg hij: ‘Heb je wat aan de keel of zo?’ Gods Woord is bestemd voor het gewone volk en moet in gewone taal worden verkondigd. Daarom moet Van der Meiden ook niets van de Statenvertaling hebben. ‘Die taal heeft voor sommige mensen iets sacraals, maar ik ben er allergisch voor.’

Deze ‘allergie’ kwam vooral bij zijn moeder vandaan, een vrome vrouw die haar religieuze wortels in de Afscheiding had maar allerminst een volgzame ‘domper’ was. Ze was niet op haar mondje gevallen en was de schrik van de ouderlingen. ‘Wat nou heilige apostel Paulus?’ sprak ze frank en vrij ‘Als ik die Boven tegenkom krijgt-ie het van mij te horen! Wat die heeft verteld over de vrouw lijkt toch helemaal nergens op.’ Annes vader, koster van de christelijke gereformeerde kerk in Enschede, was toleranter en inschikkelijker. Zes kinderen telde het gezin Van der Meiden. Harry, Annes oudere broer, verdronk in 1934 tijdens een logeerpartij in de Dordtse Kil. ‘Hij was mijn speelmakkertje, we trokken altijd met elkaar op. In één keer viel hij weg, vreselijk. Daarna ben ik een halfjaar niet meer aanspreekbaar geweest, hoorde ik later.’

Anne ging naar de christelijk-gereformeerde lagere school in Enschede. Toen hij een jaar of elf, twaalf was en over een vervolgopleiding moest worden nagedacht, gaf hij te kennen kunstschilder te willen worden. ‘Geen denken aan,’ zei zijn vader. ‘Er is al armoede genoeg in de wereld. Hij moet een ordentelijk vak leren.’ Daar was Annes moeder het wel mee eens, maar hij moest wel eerst naar een middelbare school. ‘Een neutrale school, want voor het christelijke zorgen wij zelf wel.’ Dus ging Anne naar het Enschedese openbaar gymnasium. Inmiddels was het oorlog, die het gezin Van der Meiden in 1944 van huis en haard beroofde. Bij een Brits bombardement op Enschede viel een bom op de christelijke gereformeerde kerk. Ook het aanpalende kostershuis ging in vlammen op. ‘In enkele minuten waren we alles kwijt.’

Na de bevrijding besloot Van der Meiden theologie te gaan studeren, in Apeldoorn, waar de Theologische School van de Christelijke Gereformeerde Kerken sinds 1919 was gevestigd. Van der Meiden ving zijn studie niet zonder aarzelingen aan. Moest hij, indachtig de woorden van zijn vader, ook niet gewoon een ordentelijk vak leren? Studeertafel en kansel waren heel het leven niet. Van der Meiden ging voor uitgever Bosch en Keuning werken: flapteksten en folders schrijven, manuscripten lezen en beoordelen. Hij leerde bekende christelijke auteurs kennen, zoals Kerk en Wereld. Hij werd er gegrepen door het wereldzoekende, missionaire hervormde elan van Kraemer en Banning (‘een autoritaire, rode potentaat, maar in de omgang hartelijk en vriendelijk’). De geest van Driebergen kón Van der Meiden zo beroeren omdat hij bezig was het christelijke-gereformeerdendom los te laten en richting het vrijzinnige protestantisme koerste. Rancune kwam hierbij niet te pas, getuige het invoelingsvermogen waarvan Van der Meiden blijk gaf in zijn boek De zwartekousenkerken dat in 1968 verscheen.

Van der Meiden, die predikant was van de Vrijzinnige Geloofsgemeenschap in het Zuid-Hollandse Meerkerk en begin jaren zeventig in de wijsgerige ethiek promoveerde, werd in 1978 hoogleraar public relations aan de Utrechtse rijksuniversiteit. Het containerbegrip communicatie mocht hij graag fonetisch uitschrijven: kommunikasie. ‘Daarin staan de begrippen u en ik. Daar gaat het om bij communicatie: dat ik u bereik en u mij.’ Deze woorden hield Van der Meiden de kerken voortdurend voor. ‘Eigenlijk,’ voer hij eens op een predikantenvergadering uit, ‘interesseert het jullie geen bliksem of jullie woorden bij de gemeente landen.’

Dat hij als predikant een ‘populist’ werd genoemd beschouwde Van der Meiden als een geuzennaam. ‘Populus betekent volk, en daarvoor preek ik.’ Dit was ook de drijfveer achter de Biebel in Twentse sproake, een titanenwerk waaraan Van der Meiden na zijn emeritaat in 1994 begon. In 1999 kwam het nieuwe testament gereed, vervolgens delen van het oude testament. In 2009 verscheen de Twentse bijbel in één band. Dat de gebezigde streektaal niet plechtig genoeg was wierp Van der Meiden verre van zich. ‘De bijbel is geschreven in een boerentaal, behalve het eudiete grieks waarin Johannes schrijft.’ Van der Meidens populaire taalgebruik vond ook ingang in de koninklijke familie. In 2000 leidde hij de trouwdienst van prins Bernhard en Annette Sekrève. Vijf jaar later was hij predikant tijdens het kerkelijk huwelijk van prins Floris en Aimée Söhngen.

Auteur: Peter Bak, voor Protestant.nl, 14 februari 2011

Verder lezen: József Katus, Betteke van Ruler en Anita Wesink (red.), Over public relations gesproken (Den Bosch 1994)

Informatie op internet: NCRV-gids ; Nieuw Protestants Peil

Thank you for evaluating SQLViewPro. If after your evaluation you wish to support great DotNetNuke software, please visit the store to purchase a membership. Use discount code 'TRIAL' at checkout for 10% off!