A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

RSS

Revius, Jacobus

Gewijzigd op 15-11-2012 08:14 by host Gecategoriseerd als Markante protestanten, MP uitgelicht
Afbeelding
Calvinistisch dichter, predikant en historicus (Deventer november 1586 - Leiden 15 november 1658)

Het leven van Jakob Reefsen, zoals zijn eigenlijke naam luidde, was één grote strijd. Het begon in 1586, toen de tachtigjarige oorlog achttien jaar oud was en Revius’ geboortestad Deventer door de Spanjaarden werd belegerd. Jakob lag nog maar twee maanden in de wieg toen de stad, waarvan zijn vader burgemeester was, viel en het gereformeerde gezin Revius naar Amsterdam vluchtte.

Vier jaar later, in 1591, werd Deventer door prins Maurits bevrijd, maar het gezin bleef in Amsterdam wonen. Jakob werd er in streng-calvinistische geest opgevoed, zij het dat hem ook liefde voor de letteren werd bijgebracht. In 1604 ging Revius in Leiden theologie studeren, met een beurs van het gemeentebestuur van Deventer, op voorwaarde dat hij na zijn afstuderen zijn geboortestad zou gaan dienen. In Leiden liep Revius college bij onder meer de rechtzinnige Gomarus wiens theologisch dispuut met zijn collega Arminius tot een nationale godsdiensttwist zou uitgroeien.

Revius verliet Leiden in 1607 en zette zijn studie voort in Franeker waar hij zich toelegde op de oosterse talen: hebreeuws, chaldeeuws, assyrisch. Na zijn afstuderen, in 1610, ging hij op studiereis naar Frankrijk. Hij verbleef er twee jaar, onder meer in Orléans waar hij aanzien verwierf als bibliothecaris en lid van de academische senaat. In 1612 keerde Revius naar Nederland terug en meldde zich bij het stadsbestuur van Deventer. Bij gebrek aan een predikantsvacature mocht Revius voorlopig elders zijn heil zoeken. Hij werd predikant in de Achterhoek, eerst in Zeddam, vervolgens in Winterswijk en Aalten.

In 1614 riepen de Deventer notabelen Revius terug. Hij huwde de dochter van de burgemeester, vond zijn weg in de gegoede kringen en werd de drijvende kracht achter een geloofsoffensief in gomaristische, contraremonstrantse zin. In vlammende pamfletten en vurige gedichten brak hij een lans voor het ware, calvinistische geloof. ‘Soo bitter als roet,’ karakteriseerde een tegenstander Revius, ‘soo scherp als een vlijm of scheermes’. Een collegapredikant en een schoolrector die de rekkelijke leer van Arminius aanhingen, werden door Revius gedwongen Deventer te verlaten. De kerkelijke gemeente voer er wel bij. In de ruim vijfentwintig jaar dat hij de hanzestad diende groeide het aantal lidmaten van zevenhonderd tot vierduizend.

Naast zijn pastorale arbeid werkte Revius, groot kenner van de oosterse talen, ook mee aan de bijbelvertaling waartoe de Dordtse synode opdracht had gegeven. Veel van Revius’ gedichten werden in 1630 verzameld in de Over-Ysselsche sangen en dichten. Ze gelden als hoogtepunt van de Nederlandse barokliteratuur, een roem die Revius overigens pas twee eeuwen na zijn dood ten deel begon te vallen. Tijdens zijn leven genoot hij veel grotere bekendheid als gereformeerde opinieleider. Tegenwoordig is Revius een van de weinige zeventiende-eeuwse dichters die nog worden gelezen, en ook gezongen. Zeven van zijn gedichten zijn opgenomen in het Liedboek voor de kerken.

In 1641 werd Revius benoemd tot regent van het Leidse collegium theologicum, een instituut waar talentvolle studenten zich op kosten van de Staten van Holland verder in de theologie mochten bekwamen. Zowel binnen als buiten het college zorgde de filosofie van Descartes voor heftige discussies. Revius was overtuigd anti-cartesiaan, wat hij – even strijdbaar als onverzoenlijk – niet onder stoelen of banken stak. De Leidse universiteit eerde hem met een doctoraat in de theologie, maar een benoeming tot hoogleraar bleef uit, waarschijnlijk vanwege zijn militante inborst. Revius stierf op 15 november 1658. Toen waren zijn vrouw en zes van zijn negen kinderen hem al in de dood voorgegaan.

Auteur: Peter Bak, voor Protestant.nl, 22 januari 2009

Verder lezen: L. Strengholt, Bloemen in Gethsemané. Verzamelde studies over de dichter Revius (Amsterdam 1976) ; Enny de Bruijn en Henk Florijn, Revius, dichter, denker, dominee (Houten 2006)

Informatie op internet:Digitale bibliotheek Nederlandse letteren ; Universiteit van Amsterdam

Thank you for evaluating SQLViewPro. If after your evaluation you wish to support great DotNetNuke software, please visit the store to purchase a membership. Use discount code 'TRIAL' at checkout for 10% off!