A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

RSS

Sweelinck, Jan Pietersz

Gewijzigd op 12-10-2012 17:08 by host Gecategoriseerd als Markante protestanten, Uitgelicht
Afbeelding
Componist (Deventer mei 1562 – Amsterdam 12 oktober 1621)

Vroeger, voor de invoering van de euro, waren veel Nederlanders bekend met zijn beeltenis. Die stond namelijk op het bankbiljet van vijfentwintig gulden. Weinigen weten echter dat Sweelinck de bekendste componist is die Nederland heeft voortgebracht.

Hij kwam in 1562 in Deventer ter wereld. Kort na zijn geboorte vertrok het gezin naar Amsterdam waar zijn vader organist van de Oude Kerk werd. Jan kreeg les van zijn vader en volgde hem na zijn dood als vaste organist op. Toen calvinisten het gebruik van het orgel tijdens de eredienst verboden, kwam Sweelinck in dienst van het Amsterdamse stadsbestuur en gaf hij doordeweeks openbare concerten. Hij maakte naam als improvisator, zowel op orgel als klavecimbel, maar timmerde ook als leraar aan de weg. Zijn roem reikte tot ver buiten de landsgrenzen. Uit heel Europa trokken leerlingen naar Amsterdam om zich bij Sweelinck in het orgelspel te bekwamen.

Voor orgel en klavecimbel schreef hij meer dan zeventig composities. Die staan tegenwoordig als virtuoos en vernieuwend te boek, maar genoten tijdens Sweelincks leven geringe bekendheid. Onder tijdgenoten was hij gevierd vanwege zijn vocale werken. Zijn verzameling van 153 psalmen, op calvinistische berijmingen, uitgegeven in vier boeken tussen 1604 en zijn sterfjaar 1621, wordt als een uniek monument in de muziekliteratuur aangemerkt. ‘Een goddlycke galm in aller Englen oor,’ luidde de laatste zin van het grafschrift dat Vondel voor Sweelinck schreef.

Auteur: Peter Bak, voor Protestant.nl, 31 oktober 2008

Verder lezen: F. Noske, Sweelinck (Oxford 1988) ; P. Dirksen, The keyboard music of Jan Pieterszoon Sweelinck (Utrecht 1997)

Informatie op internet: Digitale bibliotheek voor de Nederlandse letteren ; Orgelconcerten ; Radio 4

Thank you for evaluating SQLViewPro. If after your evaluation you wish to support great DotNetNuke software, please visit the store to purchase a membership. Use discount code 'TRIAL' at checkout for 10% off!