A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

RSS

Bijbel

Gewijzigd op 28-08-2012 15:14 by host Gecategoriseerd als Bijbel en theologie
Afbeelding
Bijbel komt van het Griekse woord biblia, dat boeken betekent. Via het Latijn is het een enkelvoudig zelfstandig naamwoord geworden: de bijbel. Het is de Heilige Schrift van het christendom en het meest verkochte boek ter wereld.

De bijbel is een kleine bibliotheek: een verzameling van een reeks grotere en kleinere boeken, die in twee deelverzamelingen uiteenvalt.

Het eerste deel is het in het Hebreeuws (en voor een klein deel in het Aramees) geschreven Oude Testament. Het is vrijwel gelijk aan de Tenach (een samenstelling van de woorden thora, wet; nebiim, profeten; en ketoebim, geschriften), de Heilige Schrift van het jodendom. Het enige verschil tussen het Oude Testament en de Tenach schuilt in de volgorde van de boeken. Dit is een gevolg van het feit dat in de Septuaginta (de al in de Oudheid gemaakte Griekse vertaling van de Tenach) de volgorde van de boeken in vergelijking met de Tenach is veranderd. De vroegchristelijke gemeenten namen de volgorde van de Septuaginta over.

Het tweede deel van de bijbel is het in het Grieks geschreven Nieuwe Testament. Zeer globaal kan men zeggen dat het in de boeken van het Oude Testament gaat over de geschiedenis en het leven van het volk God. In het Nieuwe Testament staat de betekenis van het leven, de dood en de opstanding van Jezus Christus centraal.

Tussen Oude en Nieuwe Testament bestaat nadrukkelijk een samenhang. Veel passages uit het Nieuwe Testament grijpen terug op of zijn slechts te verstaan tegen de achtergrond van gedeelten uit het Oude Testament.

De omvang van zowel het Oude als het Nieuwe Testament stond aanvankelijk niet vast. Beide testamenten hebben pas langzamerhand in de loop van een historisch proces hun huidige vorm gekregen. Over de meeste geschriften bestond al spoedig overeenstemming. Slechts over enkele geschriften bestond discussie. Sommige werden uiteindelijk als ‘canoniek’ erkend, andere niet (zie canon). De discussies over de omvang van de bijbel werken nog altijd door in het heden.

Afhankelijk van de stroming binnen het christendom, bestaan er kleine verschillen wat betreft de omvang van de bijbel. Binnen het protestantisme bestaat de canon uit 66 boeken (39 boeken in het Oude Testament en 27 boeken in het Nieuwe Testament). De Rooms-Katholieke Kerk en de orthodoxe kerken rekenen daarnaast ook enkele apocriefen of deuterocanonieke boeken tot de canon.

Alle bijbelse boeken zijn in later tijd onderverdeeld in hoofdstukken en verzen om het opzoeken van bepaalde bijbelpassages te vergemakkelijken en om af te bakenen welke gedeelten uit de bijbel op een bepaald moment in de liturgie worden gelezen (zie perikoop).

Behalve de omvang van de bijbel staat ook de tekst van de afzonderlijke boeken van de bijbel niet altijd onomstotelijk vast. De tekst wordt vastgesteld op basis van bewaard gebleven handschriften. Deze handschriften dateren uit verschillende tijden en bevatten soms hele bijbelboeken, maar soms ook slechts kleine gedeelten van een bepaald boek. Handschriften stemmen nooit volledig overeenkomen; er kunnen bijvoorbeeld fouten zijn gemaakt bij het overschrijven of de tekst kan door de kopiist om inhoudelijke redenen zijn gewijzigd. Daardoor bestaat er discussie over de precieze tekst van de bijbelse boeken.

Binnen de theologie houdt de discipline van de tekstkritiek zich bezig met de vaststelling van de tekst van de bijbel: welke lezing uit welk handschrift verdient de voorkeur en waarom? De boeken van de bijbel zijn geschreven door een groot aantal auteurs uit uiteenlopende tijden.

De oudtestamentische boeken dateren van ongeveer 1000-200 v. Chr., de nieuwtestamentische boeken van ongeveer 50-100 n. Chr. Ook weerspiegelen zij de wisselende omstandigheden waarin zij zijn ontstaan. Aan veel bijbelse boeken liggen uiteenlopende bronnen en een proces van mondelinge overlevering ten grondslag. Sommige bijbelboeken zijn bovendien in de loop van de tijd bewerkt door latere redacteuren.

De bijbelschrijvers hebben gebruik gemaakt van allerlei verschillende genres, zoals historische verhalen, legenden, sagen, wetsteksten, profetie, liederen (zie psalmen), wijsheidsspreuken, evangeliën, brieven (zie Paulus) en apocalyptische literatuur (zie apocalyptiek). Als gevolg van dit alles is de bijbel een veelkleurig geheel, waaruit tal van stemmen opklinken zonder dat hierdoor de inhoudelijke samenhang geheel verloren gaat.

De vreemde talen, de veelheid aan auteurs en tekstgenres, de uiteenlopende historische achtergronden van veel boeken, en de kloof tussen de tijd van ontstaan en de hedendaagse lezers veroorzaken dat de boeken van de bijbel dikwijls niet gemakkelijk zijn te lezen en te verstaan.

Binnen de theologie houdt de discipline van de bijbeluitleg of exegese zich bezig met de uitleg en het verstaan van de bijbelse teksten. In de loop van de tijd is daarvoor een breed scala aan methoden ontwikkeld. De discipline van de hermeneutiek stelt de vraag naar de voorwaarden voor het verstaan van teksten. De discipline van de bijbelse theologie tracht de hoofdlijnen uit het bijbelse denken systematisch onder woorden te brengen.

Als gevolg van het feit dat de boeken van de bijbel in het Hebreeuws, het Aramees en het Grieks zijn geschreven, kunnen slechts weinig mensen de bijbel in de oorspronkelijke talen lezen. Dankzij allerlei bijbelvertalingen (zie ook: Statenbijbel, Bijbelvertaling van 1951, Groot Nieuws Bijbel, Willibrordvertaling, Nieuwe Bijbelvertaling), die dikwijls verschijnen onder auspiciën van bijbelgenootschappen (zie ook: Nederlands Bijbelgenootschap, Katholieke Bijbelstichting), is de bijbel ook toegankelijk voor hen die deze grondtalen niet machtig zijn.

Veel gedeelten uit de bijbel hebben diepe sporen nagelaten in de samenlevingen waarbinnen de bijbel werd en wordt gelezen. Vooral de westerse cultuur is diepgaand door de bijbel beïnvloed. Zonder de bijbel en zonder de invloed van christelijke kerk en christelijk denken is zij ondenkbaar.

Deze invloed strekt zich uit over een breed terrein. Men kan bijvoorbeeld denken aan de taal; zo hebben in veel westerse talen spreekwoorden een bijbelse oorsprong. Ook de wereld van kunst en literatuur is sterk door de bijbel bepaald; de thematiek van ontelbare kunstwerken, boeken, romans, gedichten, toneelstukken, films en muziek is aan de bijbel ontleend of door bijbelse passages geïnspireerd. Voorts kan men denken aan de wereld van de architectuur, de politiek, de vakbeweging, de rechtspraak, het onderwijs, de wetenschap, de gezondheidszorg, de pers en de media, moraal, feesten, gewoonten en gebruiken.

Kennis van de bijbel en de christelijke geloofstraditie is onmisbaar om de achtergrond van veel zaken op deze terreinen te doorgronden.

Auteur: Dirk van Keulen uit: G. Harinck e.a. (red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005)

Verder lezen: G.S. Oegema, De bijbel van toen: een boek voor nu? Een inleiding in de geschiedenis van de bijbel (Baarn 1990) D.N. Freedman (ed.), The Anchor Bible Dictionary, Volume 1-6 (New York 1992) Th.M. van Leeuwen, Van horen zeggen. Geschiedenis en uitleg van de bijbel ({Amsterdam} 1997) Chr.F.R. de Hamel, The Book. A History of the Bible (New York 2001)J.R. Porter, De bronnen van het geloof. Geïllustreerde gids voor de bijbel (Kampen/Tielt 2003)A.S. van der Woude e.a. (red.), Bijbels Handboek, deel 1-2 (Kampen 2004)J. Drane (red.), Nieuwe encyclopedie van de bijbel (Kampen 2004 2de druk)

Thank you for evaluating SQLViewPro. If after your evaluation you wish to support great DotNetNuke software, please visit the store to purchase a membership. Use discount code 'TRIAL' at checkout for 10% off!