A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

RSS

Film

Gewijzigd op 11-10-2012 18:45 by host Gecategoriseerd als Kunst en cultuur
Afbeelding
Sinds de opkomst van de speelfilm in de vroege twintigste eeuw, heeft christelijk Nederland een moeizame verhouding met het medium.

In orthodox protestantse kringen werd bioscoopbezoek van meet af aan afgekeurd, in navolging van vergelijkbare kunstdisciplines als toneel en (in mindere mate) literatuur. De kritiek richtte zich vooral op de getoonde ondeugden en de amusementsfunctie van het medium, die haaks zou staan op de serieuze leer van de kerk. In katholieke kringen gold een vergelijkbare terughoudendheid, al was daar van meet af aan ook oog voor positieve aspecten van de filmkunst. Zo verscheen in 1936 een pauselijke brief waarin werd gewezen op de mogelijkheden om de katholieke beginselen via film te verkondigen. Een jaar later werd in Nederland de Katholieke Film Centrale (KFC) opgericht, die een eigen filmkeuring verzorgde en diverse pogingen ondernam om ‘katholieke films’ te maken, die echter allemaal strandden. Een christelijke filmindustrie is in Nederland überhaupt nooit van de grond gekomen, ook al nam de veroordelende houding in de loop der jaren sterk af in veel kerkelijke kringen. Alleen de Evangelische Omroep (EO) heeft zich af en toe gewaagd aan filmdrama met een christelijke thematiek.

Ondanks initiatieven als de KFC en de minder invloedrijke protestantse tegenhanger Christelijke Film Actie (opgericht in 1947), is in Nederland nooit een uitgesproken christelijke filmkritiek ontstaan. Tot het begin van de eenentwintigste eeuw waagden de meeste orthodox-christelijke media zich niet aan filmbesprekingen. Al was het tegen die tijd wel algemeen bekend dat in alle christelijke lagen veel naar films werd gekeken – zelfs in de meest behoudende kringen, zoals bleek uit een lezersenquête van het Reformatorisch Dagblad uit 2003.

In de Verenigde Staten, waar de meeste films vandaan komen die in Nederland worden bekeken, ligt de situatie anders. De Amerikaanse kerktraditie kent niet zo’n strenge cultuurmijding, en tijdens de eerste decennia van de filmgeschiedenis werden christenen door Hollywood nog als serieuze doelgroep beschouwd, zodat er regelmatig films met bijvoorbeeld een bijbelse inhoud verschenen. Toen het filmklimaat in de jaren vijftig en zestig aanzienlijk verhardde, werd als tegenreactie een (kleinschalige) christelijke filmindustrie opgezet. Vooral de zendingsorganisatie van Billy Graham heeft sinds de jaren vijftig talloze evangelisatiefilms geproduceerd. Omdat de artistieke waarde van deze producties echter altijd ondergeschikt is aan de boodschap, worden ze door critici zelden serieus genomen.

Iets vergelijkbaars geldt voor de christelijke filmjournalistiek in de Verenigde Staten: de meeste christelijke media daar hebben nooit moeite gehad met het medium op zich, maar in besprekingen werd vooral ingegaan op de aan- of afwezigheid van ondeugden en weinig belang gehecht aan de artistieke waarde. Sinds de opkomst van internet in de jaren negentig is het aantal professionele filmbesprekingen met een christelijk karakter echter toegenomen.

Hollywoodfilms met een uitgesproken christelijke thematiek zijn sinds de jaren zestig uiterst zeldzaam, en als er dan een verschijnt, veroorzaakt dat vaak veel beroering in kerkelijke kringen. Vooral Hollywoodinterpretaties van het leven van Jezus kunnen op veel kritiek rekenen (Christusfilm). Toch heeft het christendom, voornamelijk buiten het commerciële (Hollywood-)circuit, wel degelijk veel sporen achtergelaten in de filmcultuur. Vooral een aantal Europese filmmakers strooide in de twintigste eeuw kwistig met bijbelse verwijzingen en symboliek, zoals de Zweed Ingmar Bergman (onder andere Het zevende zegel, 1957) ; , de Rus Andrei Tarkovski (bijvoorbeeld Het offer, 1986) en de Deen Lars von Trier (onder andere Breaking the Waves, 1996) ; . Voorbeelden van Amerikaanse films met veel christelijke thematiek zijn The Mission (Roland Joffé, 1986), ; Dead Man Walking (Tim Robbins, 1995), ; The Apostle (Robert Duvall, 1997) en Magnolia (Paul Thomas Anderson, 1999).

Auteur: Rick de Gier uit: G. Harinck e.a.(red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005)

Verder lezen: J.R. May & M. Bird, Religion in Film (Knoxville 1982) ; Gerrit-Jan Meulenbeld, Geknipt voor katholieken. Een onderzoek naar de houding van Nederlandse katholieken tegenover de film vanaf zijn ontstaan (1894) tot 1970, doctoraalscriptie (Tilburg 1990) P. Slot, ‘Katholieken en film in Nederland 1912-1940’, in: Jaarboek van het Katholiek Documentatie Centrum (1991) ; S. Turner, Stel je voor. Geloven in de wereld van kunst en cultuur (Amsterdam 2003)

Thank you for evaluating SQLViewPro. If after your evaluation you wish to support great DotNetNuke software, please visit the store to purchase a membership. Use discount code 'TRIAL' at checkout for 10% off!