A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

RSS

Rembrandt

Gewijzigd op 17-10-2012 19:54 by host Gecategoriseerd als Kunst en cultuur
Afbeelding
Geniaal schilder, graficus en tekenaar (Leiden 15.7.1606 - Amsterdam 4.10.1669)

Eigenlijke naam: Rembrandt Harmenszoon van Rijn. In zijn tijd reeds beroemd en zeer gezocht als leermeester. Na studie bij de plaatselijke meester Jacob van Swanenburg (1571-1638) en de Amsterdamse historieschilder Pieter Lastman (1583-1633), werkte hij in zijn geboortestad enige tijd samen met Jan Lievens (1607-1674). Al vroeg werden beiden opgemerkt door Constantijn Huygens, secretaris van stadhouder Frederik Hendrik en dichter. Enerzijds verbaasde Huygens zich over jongeren die zich ‘in de bloei hunner jaren’ geen tijd gunden Italië te bezoeken. Anderzijds erkende hij dat Rembrandt in zijn compositie Judas brengt de dertig zilverlingen terug (1629), alleen al met de figuur van Judas ‘geheel Italië’ en wat vanaf ‘de vroegste Oudheid’ bekend is, had overtroffen.

Rembrandt maakte zo snel naam dat hij zich al in 1631 in Amsterdam kon vestigen, waar hij in 1639 op afbetaling een representatief huis kocht. Toen hij vele jaren later zijn schulden niet kon voldoen, bleek bij veiling van zijn bezittingen (1657-1660) dat hij beschikte over een vorstelijke kunstcollectie. Deze gebruikte hij als handelswaar – hij noemde zich ‘koopman’ – en als inspiratiebron. De laatste negen jaar van zijn leven woonde Rembrandt in een eenvoudiger huis, waar hij opnieuw een belangrijke kunstcollectie opbouwde. In 1664 stelde een geleerde Duitse kunstliefhebber een lijst op van ‘de meest uitmuntende Europese schilders’. Hij noteerde 166 kunstenaars, maar alleen Rembrandt kreeg een toevoeging: ‘het wonder van onze tijd’. Rembrandt is allereerst historieschilder. Met Rafaël en Rubens behoort hij tot de grote vertellers. In een van zijn slechts zeven brieven schrijft hij over ‘de studieuze vlijt’ die hij aan de dag legt ‘om de meest natuurlijke beweeglijkheid’ te ‘observeren’. De menselijke roerselen, innerlijk en uiterlijk, wilde hij zichtbaar maken. Zijn themakeuze uit het Oude en Nieuwe Testament en de apocriefen was veelal traditioneel, maar hij peilde vaak diep. Zodoende ontwikkelde hij zich tot een van de grootste religieuze kunstenaars van het westen. Nieuw was dat hij niet voor kerk of altaar werkte. Zijn bijbelse kunst deed juist buiten kerkmuren dienst, midden in de sociale cultuur van een burgerlijke republiek, en ver daarbuiten. Zijn werk zoekt geen massale bijval, maar individuele contemplatie. Om antiklassiek te kunnen heten dankt het teveel aan de renaissance. Eerder is het anti-idealistisch. Mensen komen niet heroïsch in beeld, maar kwetsbaar, niet als heiligen, maar als zondaars, aangewezen op Gods genade. Niemand komt boven de vergankelijkheid uit. Zelfs de Messias is geen krachtfiguur. Als Zoon des Mensen gaat hij haast in zijn lijden onder. Toch is er in de meest alledaagse situaties, zelfs rond een schelp, mysterie. Rembrandts visie heeft veel van de calvinistische opvatting, dat de relatie tot God het leven raakt in elke sfeer. Opmerkelijk is de plaats van het ‘gesproken’ woord, evengoed in wereldlijke als in religieuze stukken. In de Nachtwacht (1642) zet de schutterij zich in beweging op het woord van de bevelhebber. In de Honderdguldenprent (ca. 1649) reageren de omstanders, zeer uiteenlopend, in antwoord op Christus’ verkondiging.

Naast het grote aantal portretten is het uitzonderlijk dat een aanzienlijk deel van zijn oeuvre uit zelfportretten bestaat. Ook het landschap heeft bij hem, tussen de andere genres, een bijzondere plaats. Zijn etstechniek overvleugelt alles wat voorafging. In 1998 is men begonnen Rembrandts woonhuis aan de Jodenbreestraat in Amsterdam geheel in de oude staat terug te brengen.

Auteur: Willem L. Meijer uit: G. Harinck e.a.(red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005)

Verder lezen: Julius S. Held, Rembrandt-Studien (Leipzig 1983) ; Christian Tümpel, met medewerking van Astrid Tümpel, Rembrandt (Amsterdam 1986)Ernst van de Wetering, Rembrandt. The Painter at Work (Amsterdam 1997)Christopher White, Rembrandt as an Etcher'' (New Haven and London 1999)

Thank you for evaluating SQLViewPro. If after your evaluation you wish to support great DotNetNuke software, please visit the store to purchase a membership. Use discount code 'TRIAL' at checkout for 10% off!