A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

RSS

Remonstrantisme

Gewijzigd op 31-08-2012 10:05 by host Gecategoriseerd als Geschiedenis
Afbeelding
Theologische richting van volgelingen van J. Arminius die in 1610 door middel van een remonstrantie (verzoekschrift) aan de Staten van Holland ruimte vroegen voor hun interpretatie van de predestinatieleer. In 1619 werden deze predikanten door de synode van Dordrecht uit de Gereformeerde Kerk gezet. Zij richtten in 1619 te Antwerpen de Remonstrantse Broederschap op en bleven, verbannen uit de Republiek, hun gemeenten in de Noordelijke Nederlanden bedienen, op straffe van levenslange opsluiting op slot Loevestein. In de beginjaren werd het remonstrantisme op sommige plaatsen heftig bestreden; het kon zich handhaven op plekken waar de vervolging minder hevig was, vooral in Holland. Na de dood van prins Maurits (1625) ontstond onder Frederik Hendrik een gedoogtoestand waarin het remonstrantisme formeel was verboden, maar het toch mogelijk bleef om in schuilkerken samen te komen. In 1630 werd de eerste kerk gebouwd te Amsterdam (thans Rode Hoed). In 1634 werd onder de hoogleraar S. Episcopius (1583-1643) het Seminarium der Remonstranten opgericht, de predikantsopleiding. In deze tijd kenmerkte de Remonstrantse Broederschap zich door een aansluiting bij de gereformeerde, calvinistische traditie, maar dan met een rekkelijke, tolerante inslag.

Na de Bataafse Revolutie (1795) ontstond er godsdienstvrijheid, waarna onder leiding van de seminariumhoogleraar A. desAmorie van der Hoevende Remonstrantse Broederschap maatschappelijk geaccepteerd raakte. Onder C.P. Tiele zou de Broederschap in de jaren 1870-1880 kiezen voor de moderne theologie. Zij verplaatste haar predikantenopleiding naar Leiden, waar het modernisme de heersende richting was.

In deze jaren groeide het aantal remonstranten aanzienlijk, van 2600 in 1850 tot 20.000 in 1920. Vele leden van de Nederlandse Hervormde Kerk kwamen over, uit onvrede met de koers van hun eigen kerk. Onder G.J. Heering zou de Remonstrantse Broederschap weer kerkelijker worden en in 1948 trad de Remonstrantse Broederschap direct bij de oprichting ervan toe tot de Wereldraad van kerken.

Kenmerkend voor de Remonstrantse Broederschap in de eenentwintigste eeuw is dat zij principieel vrijzinnig is. Zij kent leden en ‘vrienden’. De eersten hoeven geen vastomlijnde belijdenis te onderschrijven, maar proberen zelf onder woorden te brengen wat zij geloven. De ‘vrienden’, al dan niet lid van een ander kerkgenootschap, ondersteunen haar beginselen. In 1988 heeft de Remonstrantse Broederschap besloten levensverbintenissen, waaronder ook relaties van gelijk geslacht, gelijk te stellen aan het huwelijk en in kerkelijke plechtigheden in te zegenen. Het kerkelijk leven binnen de Broederschap staat principieel open voor een ieder, ongeacht of hij tot deze of een andere kerk behoort. Dit geldt voor het avondmaal, de doop en het inzegenen van levensverbintenissen.

Het woord ‘remonstrantisme’ wordt binnen orthodoxe groeperingen ook gebruikt als afkeurende beoordeling voor theologische opvattingen die, naar het oordeel van de spreker, in de lijn van de vroege remonstranten te veel nadruk legt op de eigen bijdrage van de persoon aan het geloof en niet op de goddelijke soevereiniteit en genade.

Auteur: Tjaard Barnard uit: G. Harinck e.a. (red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005)

Verder lezen: G.J. Hoenderdaal, Staat in de vrijheid. De geschiedenis van de Remonstranten (Zutphen 1982) ; E.H. Cossee (e.a.), De Remonstranten (Kampen 2000) ; J.F. Goud (ed), Wij geloven – wat geloven wij? Remonstrants belijden in 1940 en nu (Zoetermeer 2004)

Afbeelding: Portret van Johannes Wtenbogaert, Remonstrants predikant, door Rembrandt

Thank you for evaluating SQLViewPro. If after your evaluation you wish to support great DotNetNuke software, please visit the store to purchase a membership. Use discount code 'TRIAL' at checkout for 10% off!