A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

RSS

Socialisme

Gewijzigd op 23-10-2012 12:35 by host Gecategoriseerd als Politiek en samenleving
Afbeelding
Beweging die streeft naar een klassenloze samenleving met ontplooiingsmogelijkheden voor ieder mens en een rechtvaardige verdeling van de hulpbronnen van het bestaan. Men kan onderscheid maken tussen socialisme als maatschappelijke beweging, die politieke partijen, vakbeweging, coöperaties en verenigingen omvat, en socialisme als politieke beweging, die vorm krijgt in politieke partijen. Het socialisme ontstond in reactie op de industrieelkapitalistische maatschappij met haar sociale wantoestanden onder de arbeidende bevolking. Onder invloed van de inzichten van Karl Marx en Friedrich Engels wilde het socialisme een alternatief bieden voor het communisme en het democratisch-socialisme.

In Nederland ontstond in 1881 als eerste socialistische partij de Sociaal-Democratische Bond (SDB), waarvan de gewezen luthers predikant Christelijk-Democratische Unie, progressieve protestanten en enige roomskatholieken zich aansloten, streefde een vergaande sociale inkadering van de markteconomie na. Doel was het realiseren van bestaanszekerheid bij een behoorlijk levenspeil, met een rechtvaardige verdeling van de maatschappelijke rijkdom en toegang van een ieder tot de hulpbronnen van het bestaan. Daarbij werd een belangrijke taak aan de overheid toebedacht. De opbouw van de verzorgingsstaat paste in dit kader.

Het socialisme dat in de voormoderne tijd veelal christelijk was geïnspireerd, werd door kerken en christenen lang fel bestreden vanwege zijn revolutionaire opstelling en marxistische ideologie. De SDAP was officieel neutraal ten opzichte van de levensbeschouwing en beschouwde deze als een privé-zaak. In de praktijk was er binnen de SDAP de nodige weerstand tegen kerk en godsdienst. Slechts een beperkt aantal personen van kerkelijke huize koos voor het socialisme (Christelijk-Democratische Unie (CDU) en de Pacifistisch Socialistische Partij (PSP, 1957-1991), waarin vooraanstaande theologen als Evangelische Volkspartij (EVP) en de CPN op in GroenLinks. Voorts bestaat sinds 1972 de Socialistische Partij (SP).

Door globalisering en andere maatschappelijke verschuivingen worstelt de sociaal-democratie in het begin van de eenentwintigste eeuw met de vraag hoe de socialistische doelen in gewijzigde omstandigheden vorm kunnen krijgen.

Auteur: Herman Noordegraaf uit: G. Harinck e.a. (red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005)

Verder lezen: P. Denekamp e.a. (red.), Ontwapenend. Geschiedenis van 25 jaar PSP (Amsterdam 1982) ; M. Brinkman e.a. (red.), Honderd jaar sociaal-democratie in Nederland 1894-1994 (Amsterdam 1994) ; Joh. S. Wijne, De Bergrede en het socialisme (Den Haag 1996) ; W. Banning/H.E.S. Woldring, Hedendaagse sociale bewegingen. Achtergronden en beginselen (Houten/ Diegem 1998) ; H. Noordegraaf, ‘Normen en waarden: de koudwatervrees voorbij’, in: Socialisme en Democratie, 60, 4, (2003), 30-37

Thank you for evaluating SQLViewPro. If after your evaluation you wish to support great DotNetNuke software, please visit the store to purchase a membership. Use discount code 'TRIAL' at checkout for 10% off!