30 jul
Leve de mens

We leven in een tijd met fascinerende ontdekkingen en we weten dat. Er staat ons nog veel te wachten aan verrassingen en uitvindingen. Dat daarbij niet alles een zegen is, wat als zegen wordt gepresenteerd, valt te verwachten, schrijft dr. Arjan Plaisier in het Kerkbulletin van deze maand.

Even leek het erop dat Google Glass een oprisping was die weer verdween. Mensen met zo’n bril werden geweerd en zelfs gearresteerd. Ik zou ook pertinent weigeren te praten met zo’n Google-brildrager. Ik heb begrepen dat de comeback van deze bril aanstaande is. Een bril die niet op zichzelf staat, maar onderdeel is van de zogenaamde ‘wearables’.
 
Zo’n wearable is bijvoorbeeld een bandje om de arm van werknemers. De hele dag wordt er van alles van hen gemeten en op grond daarvan wordt de werkomgeving aangepast en vergelijkbare trucs uit gehaald. Het ultieme doel is natuurlijk dat de werknemer productiever wordt. Het lichaam heeft geen geheimen meer, je binnenste verschijnt op het scherm. Meten is weten. Een bril op je neus die je de toegang verschaft tot de wereld, een bandje om je arm dat je de echte toegang tot je lijf geeft. Leuk en aardig, maar is het echt zo’n goed idee wanneer technologie ons letterlijk steeds dichter op de huid komt te zitten?
 
De volgende gehoopte stap is dat technologie geïmplanteerd gaat worden. Chips onder je huid. Ooit een geïmplanteerde camera als ‘derde oog’? Trek de lijn door en mens en machine gaan versmelten, lichaam en chips wordt een twee-eenheid, mijn ik is mijn app. En dat in het kader van ‘een betere mens’.
 
Die mens is niet beter. Technologieën kunnen ons helpen. Sommige van die technologieën zijn specifiek gericht op mensen met een handicap of een ziekte. Daar kunnen we alleen maar blij mee zijn. Met Google Glass, wearabels en implantaten kunnen we echter in een wereld terecht komen waarin we  gemanipuleerd worden.
 
‘Je kleding gaat met je thermostaat praten’, schreef iemand vol enthousiasme. De mens is ook maar een lastig medium. Je kunt hem gelukkig voor een groot deel ‘kortsluiten en hem daarmee uitschakelen’ door hem te laten overgaan in de implantaten en de chips.  Als deze ontwikkelingen eenmaal geïntroduceerd zijn en gemeengoed geworden zijn, is het natuurlijk onverdraaglijk dat mensen los rondlopen. Zonder armband of implantaat. Dat zijn levende stoorzenders, een gevaar voor de samenleving.
 
Technologie die zo dichtbij komt, legt een filmlaagje over de wereld, compleet met geluid. De echte wereld is tenslotte ook maar een rotzooitje. Het is prettiger en verkieselijker te leven in een 3-D wereld die ook nog eens tegemoet komt aan onze wensen. Met dank aan Silicon Valley. Daar verzinnen ze een wereld als subtiel samenspel tussen wat wij wensen en wat wij krijgen, waarbij dat wat wij krijgen, weer onze wensen stuurt. En als dat slim wordt aangepakt, kun je mensen ook nog keurig in een  doosje krijgen, zonder dat ze met elkaar overhoop liggen. Allemaal vreedzame en tevreden mensen. Het sociale vraagstuk oplost. Volmaakt en hels.
 
Een betere mens? Toegenomen macht en mogelijkheid? Of een mens die langzaam maar zeker wordt ingepakt? Ik protesteer hier hevig tegen, en neem het voor lief als achtergebleven gebied beschouwd te worden. Laat de horizon open blijven. Laat de mens dat klompje klei blijven waar de adem van de Schepper over is gegaan. Kwetsbaar en begaafd. Een wezen dat zich nog stoot aan een steen en die de ogen niet sluit voor the dark side of life. De eenzame fietser die zich meet met de tegenwind. Die weet heeft van een nachtelijke worsteling met God en daar mank aan gaat. De mens die ‘wenend zaait’ en die uitziet naar de dag dat God de tranen van de ogen zal afwissen. Leve deze mens.
 
dr. Arjan Plaisier, scriba van de generale synode van de Protestantse Kerk in Nederland

Bron: PKN

Schrijf als eerste een reactie!
(Log in om te kunnen reageren)
Log in met uw gegevens
Uw emailadres
Uw wachtwoord
Nog geen account?
Klik dan hier om te registreren.